Ora është Thu Mar 11, 2010 7:56 pm

GjUHA SHQIPE

•

ILIRIADA PORTAL :: Kulture :: GjUHA SHQIPE

Temat

22102008

Harta e dialekteve të shqipes
Elsa Demo
Shekulli
Krijohet për herë të parë atlasi dialektologjik i gjuhës shqipe. Kuvendi i Napolit, ngjarja që shënon krijimin e një harte të gjeografisë së shqipes kudo ku jetojnë shqiptarë
Shtrirja e dialekteve të shqipes në dheun amë, në Kosovë, Maqedoni, Mal i Zi, dhe në zonat e diasporës në Itali, Kroaci e Greqi, kërkimi në përcaktimin e zonave të “n” dhe “r” (siç shihet në hartë) të të folmeve, për...

nga ILIRI - Komentet: 1 - Shikime: 220
05122008

Përshpirtje për traditën letrare françeskane
Nga Agron TUFA
Mbi domethënien e librit “Rrno vetëm për me tregue” të At Zef Pllumit)

Në dy dhjetëvjeçarët e fundit të komunizmit shqiptar, atëherë kur diktatura e pjekur komuniste kishte kaluar në slang-un e saj, me mjetet e sofistikuara të kontrollit, survejimit dhe censurës, pikërisht kur krimi i institucionalizuar shtetëror kishte likuiduar Gjuhën, dukej se tok me të u tret si një kujtim i vagullt edhe tradita zulmëmadhe françeskane-jezuite e letërsisë së qarkut katolik.

Delegjitimimi i gegnishtës si gjuhë dhe praktikë letrare...

nga Teuta - Komentet: 1 - Shikime: 204
05012009

Zbulohet fjalori i rrallë i Mustafa Merlikes
Ledi Shamku-Shkreli
Përplasa grushtin për tryezë kur mbarova së lexuari fjalësin e dy germave të vetme që na kanë mbërritë nga Fjalueri Kritik i Mustafa Krujës. “O Zot, - thashë me vete, - ku janë gjithë germat e tjera?”. Kemi sot vetëm ngjërimin e një produkti leksikografik të cilin shqipes i duhej ta kishte këtu e gjashtëdhjetë vjet të shkuara. Mustafa Kruja ja ofroi shì në kohën kur asaj i duhej, por Shqipja nuk e mori kurrë atë fjalor, e as një të ngjashëm me të. Sot, në shek. XXI, për gjuhën tonë po botohet për herë të parë një vepër leksikografike e tipit kritik, nga e cila mjerisht...

nga Teuta - Komentet: 1 - Shikime: 158
19122008

Teza mbi ilirishten? Hamp na gëzon
Yllka Lezo
Albanologu amerikan Eric Hamp prezanton “Studime krahasuese për shqipen” në konkursin për veprën më të mirë albanologjike. Vepra mbron tezën se shqipja është pasardhëse e ilirishtes
Në ditën e parë të konkursit për veprën më të mirë albanologjike u prezantua libri “Studime krahasuese për shqipen” i profesorit të Universitetit të Çikagos, Eric Pratt Hamp.
Botimi i Akademisë së Shkencave dhe të Arteve të Kosovës është në kategorinë e kërkimeve gjuhësore ku jo gjithmonë mund të presësh të papritura shkencore. Vepra në fjalë, dhe sidomos...

nga Teuta - Komentet: 0 - Shikime: 152
08122008

PREJARDHJA E ALFABETIT LATIN
postuar per admin nga z.Mexhid YVEJSI

”Ndonëse ne e quejmë Alfabeti Latin, kurse alfabeti e ka emrin grek, ndërsa alfabeti ka një prejardhje tjetër, shumë më të vjetër”

- Allen Butler

Për nder të ”Kongresit të Manastirit”, me rastin e 100 vjetorit (1908-2008), ku u vendos, u përcaktue, Alfabeti Latin për gjuhën shqipe, u organizuan manifestime, kremtime, tryeza, tribuna, konferenca shkencore, tyrlifare, në të gjitha trojet shqiptare…

Organizimet më të veçanta ishin në Tiranë, Shkup dhe Prishtinë, ku shumë, referues, disa politikuaj...

nga ILIRI - Komentet: 5 - Shikime: 242
31102008

Kodi i Manastirit dhe problemet sot
Elsa Demo
Tubimi shkencor në Mynih kushtuar 100 vjetorit të Kongresit të Manastirit, një rast për të debatuar për problemet e sotme të realitetit gjuhësor
Simpoziumi Ndërkombëtar kushtuar 100-vjetorit të Kongresit të Alfabetit të Gjuhës Shqipe që organizohet në Mynih më 7-8 nëntor, është për Prof. Dr. Bardhyl Demirajn, një nga iniciatorët e këtij tubimi kulturor-shkencor, një rast për të debatuar problematikën e realitetit të sotëm gjuhësor.

Pjesëmarrësit, albanologë nga Shqipëria, Kosova, Maqedonia, Gjermania, Italia dhe Franca i referohen...

nga Teuta - Komentet: 0 - Shikime: 154
19102008

GJUHA LETRARE SHQIPE DUHET TE RISHIKOHET!!??
Kjo qe thoni ju eshte e vertete. Gjuha zyrtare aktuale padyshim eshte thjesht toskerishtja. Une besoj se ka shume gjera par te ndryshuar gjuhen tone zyrtare. Nuk ka p.sh pse te mos quhet zyrtare ne se ne vend te fjales "eshte" "asht", aq me teper qe fjala "asht" eshte me shqipe se sa "eshte" kur dihet se ë-ja eshte nje tingull i huazuar nga sllavishtja. Besoj se ka ardhur koha qe te behen studime serioze ne kete fushe dhe te behet nje lloj pastrimi i gjuhes tone nga fjalet e huazuara, si dhe te percaktohen bazat e nje gjuhe zyrtare mbare kombetare.

nga nessuno - Komentet: 4 - Shikime: 192
24072008

Tronditet hirearkia e letrave shqipe, ndryshon renditja e shkrimtarëve
Tronditet hirearkia e letrave shqipe, ndryshon renditja e shkrimtarëve
Petrika GROSI (Tema)
Nën gjykimin dhe kërkesat e kohës, si dhe me mungesën e një historie të mirëfilltë të letërsisë shqiptare, Qendra e Albanologjisë dhe Instituti i Gjuhës dhe Letërsisë kanë hartuar një projekt, sipas së cilit do të rishikohet krejt kontributi i shkrimtarëve shqiptarë në letërsinë tonë, duke nisur që nga De Rada, deri tek ata të dy dekadave të fundit që nuk rezultojnë në asnjë histori letërsie. Në këtë aspekt problemet nuk kanë të sosur dhe do të ketë...

nga ILIRI - Komentet: 0 - Shikime: 180
05072008

Te reja nga fusha e Albanologjise
Te reja nga fusha e Albanologjise
Kumtesë e Dr. Robert Elsie për konferencën: Sttudime Fillollogjike Shqiptare, Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës, Akademia e Shkencave e Shqipërisë, Prishtinë, 21-22 nëntor 2007
Me gjithë pjesëmarrjen e madhe të albanologëve dhe të shkencëtarëve të nderuar në
këtë sallë, mund të themi se albanologjia është dhe mbetet një fushë ku veprojnë pak njerëz dhe ku mbetet jashtëzakonisht shumë për t’u bërë në...

nga neni 55 - Komentet: 0 - Shikime: 165
05062008

Deshifrimi i gjuhës së lashtë etruske dëshmon se Etruskët ishin Ilirë!
Deshifrimi i gjuhës së lashtë etruske dëshmon se Etruskët ishin Ilirë!

Me një analizim të artefakteve etruske mund të vërehet se gjuha aq misterioze etruske në të vërtetë nuk ka kurrfarë misteri në vete dhe është shumë lehtë të...

nga ILIRI - Komentet: 0 - Shikime: 285
05062008

Armiqtë e gjuhës shqipe dhe triumfi i saj
Teuta Llalla
[size=16]Armiqtë e gjuhës shqipe dhe triumfi i saj [/size]

Lufta kundra gjuhës shqipe ka qenë e ashpër. Ky sulm ishte frontal dhe në të gjitha nivelet dhe drejtimet të ndryshme. Fanatikë fetarë ortodoks dhe mysliman injoronin gjuhën shqipe, filluan të ndryshonin emrat e fshatrave ku banonin shqiptarët. Osmanët...

nga ILIRI - Komentet: 2 - Shikime: 170
24042008

Dokumentet e para të shqipes së shkruar
Formula e Pagëzimit (1462)
Fjalori i Arnold Fon Harfit (1497)
Perikopeja e Ungjillit të Pashkës ( fundi i sh.XV-fillimi sh.XVI)
[/b]Nën pluhurin e arkivave të Evropës dhe sidomos të atyre të Vatikanit mund të gjenden edhe shumë dokumente të tjera, ndoshta më të plotë e më domethënës.

1. Formula e Pagëzimit (1462)
Më i vjetri ndër këto tri dokumente është "Formula e pagëzimit" Ajo i përket vitit 1462. Është një fjali e shkurtër në mes të një shkrimi latinisht.

nga Teuta - Komentet: 2 - Shikime: 348
24042008

Gjuha jone
Thënie për gjuhën
“Gjuha është tepër e rëndësishme për t'ua lënë vetëm gjuhëtarëve”
Heidegger

nga Teuta - Komentet: 0 - Shikime: 488
24042008

Shqipja, gjuha që lindi gjuhët indo-evropiane

Shqipja, gjuha që lindi gjuhët indo-evropiane

Nga pellazgjishtja në ilirishte dhe pastaj në shqipe u trashëgua dhe u ruajt gjuha më e vjetër e Evropës. Është vërtetuar me argumente të forta se gjuha shqipe është gjuha mëmë indoevropiane dhe në ndihmë për të vërtetuar vjetërsinë e gjuhës dhe historisë vijnë shkencat e gjuhësisë dhe arkeologjisë
Po pse nuk u shkrua gjuha shqipe ashtu si latinishtja dhe greqishtja? Edhe kjo nuk është e vërtetë, sepse ka dokumente te shkruara të mbetura nga djegiet porse...

nga Teuta - Komentet: 0 - Shikime: 182
24042008

Formimi i popullit shqiptar dhe i gjuhës së tij
Formimi i popullit shqiptar dhe i gjuhës së tij

- Idriz Ajeti
Në studimin e historisë së popullit shqiptar dhe të gjuhës së tij ka një paradoks e ky është: nga një anë kemi një nga popujt më të vjetër të Ballkanit, nga ana tjetër përmendoret e tij të para gjuhësore dalin shumë vonë - në mesjetën e vonë. E historia e gjuhës është edhe historia e vetë atij populli që e ka folur dhe e flet. Në atë duken valëvitjet që e rrihnin popullin shqiptar në rrymë të moteve. Shkurt, historia e popullit shqiptar, fund e krye, është histori...

nga Teuta - Komentet: 0 - Shikime: 175
20022008

origjina e gjuhes shqipe
Origjina
Problemi i origjnës së gjuhës shqipe është një nga problemet shumë të debatuara të shkencës gjuhësore. Ajo e ka burimin, pa dyshim, prej njerës nga gjuhët e lashta të Gadishullit të Ballkanit, ilirishtes ose trakishtes. Në literaturën gjuhësore qarkullojnë dy teza themelore për origjinën e shqipes: teza e origjinës ilire dhe teza e origjinës traka. Teza ilire ka gjetur mbështetje më të gjerë historike dhe ghuhësore. Ajo është formuar që në shekullin XVIII në rrethet e historianëve.
Përpjekjen e parë shkencore për të shpjeguar origjinën e shqiptarëve dhe të gjuhës së tyre, e...

nga emigranti - Komentet: 0 - Shikime: 289
05012008

Dialektet
Dialektet

Dy dialektet kryesore të gjuhës shqipe janë Gegë në veri dhe Toskë në jug, të ndara afërsisht nga Lumi Shkumbin. Gegnishtja dhe Toskërishtja janë degëzuar për së paku një mijëvjeçar, dhe format e tyre më pak ekstreme janë ndërsjalltazi të kuptueshme.
Gegnishtja ka nën-variantet më të dallueshme, prerjet të cilat janë lloje më veriore dhe lindore, që përfshinë ato të qyteteve të Shkodrës, rajonin e Ish Republikës Jugosllave të Maqedonisë verilindore, Kosovën (në ish Jugosllavi), dhe fshatin e izoluar Arbanasi (jashtë Zarës) të bregut të Kroacisë, Dalmacisë. “Arbanasi”...

nga ILIRI - Komentet: 0 - Shikime: 138
12122007

Pema e gjuhes shqipe
Te jemi krenar per gjuhen

tone.

nga Drini - Komentet: 8 - Shikime: 471